Web Sitesi Yaptırmadan Önce Bilmeniz Gereken 15 Kritik Konu

Web Sitesi Yaptırmadan Önce Kapsam Nasıl Belirlenir?

Web sitesi yaptırmadan önce hazırlanması gereken ilk kontrol, projenin amacı, hedef kitlesi, site türü, kullanıcı görevleri, sayfaları, içerikleri ve entegrasyonları içeren açık bir kapsamdır. Kalite ölçütleri, teslimatlar ve hariç tutulan işler tanımlanmadan alınan teklifler farklı varsayımlara dayanabilir. Kontrol listesinin başlangıç noktası fiyat değil, karşılaştırılabilir bir proje kapsamıdır.

Brief, teklif, sözleşme ve teknik şartname arasındaki fark nedir?

Proje briefi işletmenin ihtiyacını ve hedefini açıklar; teklif hizmet sağlayıcının çözümünü, kapsamını ve bedelini sunar. Sözleşme tarafların hukuki ve ticari sorumluluklarını belirlerken teknik şartname işlevleri, kalite kriterlerini ve teslim koşullarını ayrıntılandırır. Teslim tutanağı ise tamamlanan işlerin, devredilen varlıkların ve varsa açık konuların kaydını oluşturur.

• İş hedeflerini ve öncelikli kullanıcı görevlerini tanımlayın.
• Sayfaları, içerikleri, dilleri ve entegrasyonları listeleyin.
• Teklifte dahil ve hariç bırakılan işleri ayırın.
• Yazılı kabul kriterleri ve onay sorumluları belirleyin.
• Değişiklik taleplerinin nasıl yönetileceğini sözleşmeye ekleyin.

Yapılmaması gereken bir şeyi verimli biçimde yapmaktan daha yararsız bir şey yoktur.- Peter F. Drucker

Alan Adı ve Hosting Sahipliği Nasıl Güvenceye Alınır?

Alan adı sahipliği ve hosting sahipliği ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Alan adı işletmenin dijital adresi ve marka varlığıdır; hosting ise web sitesinin dosya, uygulama ve verilerinin çalıştığı altyapıdır. Alan adının mümkün olduğunca işletme adına kaydedilmesi, yenileme ve transfer yetkisinin hizmet sağlayıcı değişse bile kurumda kalmasını sağlar.

DNS, SSL ve teknik erişimlerde hangi bilgiler alınmalıdır?

Hosting hizmeti ajans tarafından yönetilebilir veya işletmenin kendi hesabında bulunabilir. Her iki durumda da veri alma, yedek erişimi, hizmet sonlandırma ve devir koşulları yazılı olmalıdır. DNS, SSL, sunucu kontrol paneli ve kurumsal e-posta erişimleri kişisel hesaplara belirsiz biçimde bağlı bırakılmamalıdır. Paylaşımlı hizmetlerde erişim sınırları açıkça belirtilmelidir.

• 1. Alan adı: Kayıt sahibi, yenileme ve transfer erişimini doğrulayın.
• 2. Hosting: Hesap sahipliği ile yönetim sorumluluğunu ayrıştırın.
• DNS, SSL ve kurumsal e-posta erişimlerini belgeleyin.
• Yenileme tarihlerini ve ödeme sorumlularını kayıt altına alın.
• Hizmet sonlandırıldığında veri ve yedek teslimini tanımlayın.

Kaynak Kodu, Tasarım ve Veri Hakları Kime Ait Olmalıdır?

Kaynak kodu, tasarım dosyaları, web sitesi verileri ve üçüncü taraf hesapları aynı sahiplik türü değildir; her biri sözleşmede ayrı tanımlanmalıdır. Kaynak kodu sahipliği veya kullanım hakkı, ödeme ve teslim koşullarına göre açıklanmalı; kodun sürüm deposunda tutulması ve nihai sürümün kuruma nasıl devredileceği belirlenmelidir.

Kaynak kodunun teslim edilmesi neden tek başına yeterli değildir?

Çalıştırma talimatları, bağımlılıklar, ortam ayarları, veri tabanı şeması ve lisans listesi bulunmayan kaynak kodu başka bir ekip tarafından sürdürülemeyebilir. Fontlar, stok görseller, eklentiler ve diğer bileşenlerde mülkiyet yerine sınırlı kullanım lisansı bulunabilir. Teknik bağımsızlık, kodla birlikte dokümantasyon ve geçerli erişimlerin teslim edilmesini gerektirir.

• 3. Kaynak ve tasarım: Kod, dosya ve lisans haklarını netleştirin.
• 4. Veri ve hesaplar: Verileri ve dijital hesap sahipliğini ayırın.
• Sürüm deposu erişimini ve nihai sürüm teslimini tanımlayın.
• Analytics, Search Console ve Tag Manager hesaplarını işletme adına açın.
• API, eklenti, font ve stok içerik lisanslarını belgeleyin.

CMS, Yönetim Paneli ve Eğitim Kapsamı Nasıl Seçilir?

İçerik yönetim sistemi, işletmenin günlük içerik operasyonlarını güvenli ve kontrollü biçimde yürütebilmesini sağlamalıdır. Seçim yalnızca içerik ekleme kolaylığına göre yapılmamalı; kullanıcı rolleri, onay akışları, çok dillilik, medya yönetimi, teknik SEO alanları, entegrasyonlar, güncellemeler ve veri dışa aktarma seçenekleri birlikte değerlendirilmelidir.

Web sitesi tesliminde eğitim ve dokümantasyon gerekli midir?

Yönetim paneli eğitimi, kısa bir ekran tanıtımından daha kapsamlı olmalıdır. İçerik ve medya ekleme, kullanıcı yönetimi, temel SEO alanları, güvenli kullanım ve sık karşılaşılan işlemler gerçek senaryolarla gösterilmelidir. Eğitim, yazılı veya görsel kullanıcı dokümantasyonuyla desteklendiğinde kurumun hizmet sağlayıcıya operasyonel bağımlılığını azaltır.

• 5. CMS: Roller, diller, SEO ve dışa aktarmayı kontrol edin.
• 6. Eğitim: Katılımcıları, konuları ve eğitim formatını belirleyin.
• Yönetim panelindeki onay ve yetkilendirme akışlarını sınayın.
• İçerik ve medya optimizasyonu için kullanım kuralları hazırlayın.
• Yönetici kılavuzu ile teknik dokümantasyonu ayrı teslim alın.

Mobil Uyum, Teknik SEO ve Sayfa Hızı Nasıl Kontrol Edilir?

Mobil uyumluluk, teknik SEO ve sayfa performansı proje tamamlandıktan sonra eklenecek bağımsız işler değil, tasarım ve yazılım kapsamının temel parçalarıdır. Responsive tasarım; içerik önceliği, gezinme, dokunma alanları, formlar, tablolar ve görsellerin farklı ekranlarda nasıl davranacağını tanımlar. Kontrol yalnızca tek bir telefon modelindeki görsel incelemeyle sınırlandırılmamalıdır.

Teknik SEO ve performans teslimatı neleri kapsamalıdır?

Teknik SEO; URL yapısı, taranabilirlik, canonical etiketleri, yönlendirmeler, site haritası, robots kontrolleri, yapılandırılmış veri ve dahili bağlantıları kapsar. Sayfa hızı ise görseller, JavaScript, fontlar, önbellekleme, sunucu ve üçüncü taraf servislerden etkilenir. Core Web Vitals tek bir laboratuvar puanı değil, gerçek kullanıcı deneyimiyle birlikte değerlendirilmelidir.

• 7. Mobil uyum: Farklı ekran, yön ve tarayıcıları sınayın.
• 8. Teknik SEO: Tarama, indeksleme ve yönlendirmeleri kontrol edin.
• 9. Performans: Sayfa türleri ve gerçek koşullar için hedef belirleyin.
• Klavye kullanımı, kontrast ve form etiketlerini değerlendirin.
• Eski URL’lerden yeni sayfalara yönlendirme planı hazırlayın.

KVKK, Çerez Yönetimi ve Web Güvenliği Nasıl Planlanır?

KVKK, çerez yönetimi ve web sitesi güvenliği tasarım ile geliştirme sürecine başlangıçtan dahil edilmelidir. Teknik ekip veri akışlarını ve kullanıcı tercihlerini uygularken kurumun hukuk veya uyum danışmanı hukuki metinleri ve işleme koşullarını değerlendirmelidir. Bu içerik hukuki danışmanlık yerine geçmez; teknik ve kurumsal süreçlerin birlikte planlanması gerekir.

SSL sertifikası web sitesi güvenliği için yeterli midir?

SSL bağlantıyı şifreler ancak erişim yetkilerini, yazılım açıklarını veya veri tabanını tek başına korumaz. Güvenli yapılandırma, güçlü kimlik doğrulama, güncellemeler, loglama, izleme ve olay müdahalesi de gereklidir. Çerez yönetimi yalnızca kabul düğmesi değil; reddetme, tercih değiştirme, kayıt tutma ve isteğe bağlı etiketleri kontrol etme mekanizmasıdır.

• 10. KVKK: Veri, form, saklama ve silme süreçlerini inceleyin.
• 11. Çerezler: Sınıflandırma ve tercih yönetimini doğrulayın.
• 12. Güvenlik: SSL dışında erişim ve güncellemeleri kontrol edin.
• Üçüncü taraf etiketlerin tercih öncesi davranışını sınayın.
• Güvenlik olayı bildirim ve müdahale sorumlularını belirleyin.

Yedekleme, Test ve Kullanıcı Kabulü Nasıl Yapılmalıdır?

Yedekleme, test ve kullanıcı kabulü farklı riskleri yöneten ayrı süreçlerdir. Güvenlik olayları önlemeye, yedekleme veri kopyalarını korumaya, felaket kurtarma ise kesinti sonrasında hizmeti yeniden çalıştırmaya yöneliktir. Yedek politikasında kapsam, sıklık, saklama süresi, farklı konumda kopya, erişim ve şifreleme koşulları açıklanmalıdır.

Fonksiyonel test ile kullanıcı kabul testi arasındaki fark nedir?

Teknik ekip fonksiyonları, tarayıcıları, cihazları, performansı, güvenliği, formları ve entegrasyonları test eder. Kullanıcı kabul testinde ise kurum gerçek iş senaryoları ve yazılı kabul kriterleri üzerinden çözümün ihtiyacı karşılayıp karşılamadığını doğrular. Alındığı belirtilen bir yedek, geri yükleme işlemi sınanmadan kurtarma planının çalıştığını kanıtlamaz.

• 13. Yedekleme: Kapsamı, sıklığı ve geri yüklemeyi doğrulayın.
• 14. Test ve kabul: Teknik testleri iş senaryolarından ayırın.
• Hataları önem ve yayın riski bakımından sınıflandırın.
• İçerik, bağlantı, form ve entegrasyon kontrollerini tamamlayın.
• Kabul sonuçlarını ve açık konuları yazılı olarak kaydedin.

Yayın, Garanti, Bakım ve Destek Koşulları Nelerdir?

Yayına geçiş; dosyaların sunucuya aktarılmasından daha kapsamlı, kontrollü bir operasyondur. DNS, SSL, yönlendirmeler, analitik, e-posta, önbellek, yedekleme, izleme ve geri dönüş senaryosu yayın planında bulunmalıdır. Yayın yetkisi, sorumlular, planlanan kesinti ve eski sistemin ne zaman kapatılacağı taraflarca önceden kararlaştırılmalıdır.

Garanti, bakım, destek ve yeni geliştirme nasıl ayrıştırılır?

Garanti teslim kapsamındaki hataların düzeltilmesini; bakım sistemin güncel, güvenli ve çalışır tutulmasını; destek ise kullanıcı veya operasyon taleplerine müdahaleyi ifade eder. Yeni entegrasyon, sayfa şablonu veya işlev geliştirme ayrı kapsamdır. Çalışma saatleri, iletişim kanalları, öncelik seviyeleri ve müdahale yaklaşımı yazılı olmadığında destek beklentileri farklı yorumlanabilir.

• DNS, SSL, yönlendirme ve analitik yayın kontrollerini tamamlayın.
• Yedek, izleme ve geri dönüş senaryosunu yayından önce sınayın.
• 15. Garanti ve bakım: Kapsamları ve istisnaları yazılı ayırın.
• Destek kanallarını ve talep önceliklerini tanımlayın.
• Yeni özelliklerin hangi yöntemle teklif edileceğini belirleyin.

Nihai Teslim ve Web Tasarım Teklifleri Nasıl Karşılaştırılır?

Nihai teslim, yalnızca çalışan web sitesinin yayınlanması değildir. Kaynak kodu, tasarım dosyaları, veri tabanı, yedekler, hesaplar, erişimler, lisans listesi, eğitim materyalleri ve teknik dokümantasyon bir teslim tutanağıyla devredilmelidir. Varsa tamamlanmamış işler, bilinen hatalar, garanti başlangıcı ve bakım düzeni aynı kayıtta açıkça gösterilmelidir.

Web tasarım ajansı seçerken hangi kriterlere bakılmalıdır?

Teklifler toplam bedelden önce kapsam, sahiplik, güvenlik, test, eğitim, dokümantasyon, garanti, bakım ve çıkış koşulları üzerinden karşılaştırılmalıdır. Düşük fiyat bazı teslimatların hariç bırakıldığı anlamına gelebilir; yüksek fiyat ise açıklanmış değer bulunmadan kalite garantisi değildir. Doğru çözüm ortağı seçimi, eşdeğer kapsam ve ölçülebilir kabul kriterleriyle yapılır.

• Kaynak kodu, tasarım, veri tabanı ve güncel yedeği teslim alın.
• Alan adı, hosting, analitik ve servis erişimlerini kontrol edin.
• Lisans, kurulum ve kullanıcı dokümantasyonunu arşivleyin.
• Garanti başlangıcını ve açık iş listesini tutanağa ekleyin.
• Hizmet sağlayıcı değişikliği için veri ve sistem çıkış planını inceleyin.
• Teklifleri aynı kapsam ve kabul kriterleri üzerinden karşılaştırın.